Quantcast
Sumerler - Bizarpedia, bilgi kaynağı
aç/kapa artema

  SUMERLER

  1. uygarlik, edebi ve kulturel alanda bircok ilkin yaraticisi, sumer uygarligi milattan once 3500 dolaylarinda mezopotamyada ortaya peydahlanmistir. genis topraklara yayilmis, insanlik tarihini etkileyecek ilklere imza atmislardir. yildiz hareketlerini incelemis, burclari bulmuslardir. sehir yasaminin basladigi, uygarligin temellerinin atildigi sumer ulkesi uygarlik tarihini, kulturleri ve dinleri bircok baglamda etkilemis ve insanlik tarihine cok belirgin bir damga vurmustur...
    (beelzebub, 13 Agustos 2005 Cumartesi, 18:47:14)
  2. matemetik,geometri, yazili hukuk kurallari,civiyazisi,ilk hukuk devleti olma gibi kavramlarin temelini icinde barindiran ,mezopotamya uygarliklarindan biridir.
    (tirtileti, 31 Agustos 2005 Çarşamba, 11:40:59)
  3. m.o. iv. binyıla doğru, henuz corak olan bolgeye sumerler yerleştiler. kokenleri bilinmeyen, ama mezopotamya'ya doğudan geldikleri sanılan sumerler, ırmak kıyılarındaki bataklık bolgeleri kurutup, guzel ve verimli bahcelere donuşturduler. hurma, vb. meyve ağacları diktiler; tarlalar actılar. bolgeye kendilerinden once yerleşmiş toplulukların yanı sıra, sumerler'de zengin, bağımsız, siteler kurdular: ur, layoş, uruk, vb. her sitenin bir yoneticisi ve bir koruyucu tanrısı vardı. butun yetkiler, "lugal" ("buyuk adam") denilen hukumdarın elindeydi; hukumdar aynı zamanda da, sitenin en buyuk din adamıydı. dinsel olduğu kadar ekonomik ve siyasal bir merkez de olan tapınak, sitenin tanrısına ayrılmış bir yerde kurulurdu. sitelerin yonetimi ve ticaret alışverişlerinin gerekleri, sumerlerin en buyuk buluşlarına yol actı: civi yazısı. onceleri resimlerden, daha sonraysa soyut simgelerden oluşan civi yazışı, kil levhalar ustune, sivri aletlerle kazılıyordu (civi yazısı, 1802'de alman bilgini grotefend tarafından cozulmuştur). sumer tarihinin ana cizgileri, ceşitli belgeler yardımıyla oğrenilebilir. kahraman gılgamış'ın (yaklaşık olarak m.o.3000) seruvenlerini anlatan en eski destan, ilk kral sulaleleri doneminden (m.o.2600-m.o.2500 yılları) kalmadır. İngiliz arkeologlarının 1922'de, ur kralları mezarlığını ortaya cıkarmaları sayesinde, sumer tarihinin ikinci bolum unde yaşam iş birinci ur sulalesi doneminde (m.o.2500'den başlayarak), sumer halkının gelenek, sanat ve inanışları incelenmiştir. m.o.2360'a doğru sumer tarihinin ucuncu donemi başlamış, yarı ozerk lagaş sitesi, kral urukagina'nın hukumdarlığı sırasında, altın cağını yaşamıştır.urukagina, yasa metinleri ile toplumsal reformları bir araya getiren "reform metinleri"ni hazırlatmıştır. gene, ilk tarihsel anıt olan akbabalar dikilitaşı bu donemden kalmadır. dikilitaşta, kral lagaş'ın başarıları anlatılmaktadır.
    (kedimi7ler, 08 Ekim 2005 Cumartesi, 10:08:10)
  4. M.Ö. 3500 - M.Ö. 2000 yılları arasında Mezopotamya da yaşamış halk.

    Mezopotamya da ortaya çıkan sayısız medeniyetin temelini Sümerler atmıştır. Ayrıca yazı ve astronomi de ilk kez Mezopotamya da Sümerlerde ortaya çıkmıştır. Bazı araştırmacılar Sümerlerin Türk soyludan geldiklerini söylerler. Genel kanı Sümerlerin çağdaşı olan halklarla yakın etkileşimi sonucu benzerliklerin olduğu yönündedir. Yani belirli bir halk ile bilimsel bir akrabalık henüz kanıtlanamamıştır.

    Birbirinden bağımsız site denilen şehir devletleri halinde yaşadılar. En önemli şehirleri; Ur, Uruk,Kiş,Lagaş ve Nippur dur. Bu şehir devletleri Ensi veya Patesi denilen rahip-krallar tarafından yönetiliyordu.Bütün mezopotamya ülkesine hakim olan krala ise "Lugal-kalma" denir.Krallar başkomutan,başyargıç ve başrahip yetkilerine sahiptirler. Çok tanrılı inanca sahip Sümerlerin tapınaklarına Ziggurat denirdi. Zigguratlar yedi katlı olup toplam üç ana bölümden oluşur. İlk katlar erzak deposu,orta katlar okul ve tapınak,son katlar ise rasathane olarak kullanılmıştır. Yazının icadı serüveni bu tapınaklara dayanır. Mezopotamya da evler ve tapınaklar taş az olduğundan kerpiç ve tuğladan yapılmıştır. Hem bu özelliğinden hem de sık sık istilalara uğradığından bu yapılar günümüze kadar ulaşmamıştır. Günümüz Uygarlığının temeli olan yazıyı (Çivi yazısı) ilk kez Sümerler bulmuştur.(M.Ö. 3500) Tarihte İlk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından oluşturulmuştur. Bu özellikleri ile Sümerlere dünyadaki ilk Hukuk devleti diyebiliriz. Otoritenin korunmak istenmesi hukuk kurallarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Lagaş Kralı Urukagine tarafından oluşturulan ilk yazılı kanunlar "fidye ve bedel" sistemine dayanıyordu. Sümerlerin en önemli edebiyat eserleri; Gılgamış Destanı, Yaradılış Destanı ve Tufan Hikayesi dir. Sümerler Matematik ve Geometrinin temellerini atmışlardır. (Dört işlemi bulmuşlar, dairenin alanını hesaplamışlar, çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır.) Sümerler astronomide de gelişmişlerdir. (Burçları bulmuşlar, bir ayı 30, bir yılı 360 gün olarak hesaplamışlardır.Ayrıca güneş saatini icat etmişlerdir. Dünyada ilk kez ay yılı hesabına dayanan takvimi Sümerler bulmuşlardır. Akadlar tarafından egemenliklerine son verilmiştir
    (01 fb 1907, 22 Nisan 2007 Pazar, 00:36:47)
  5. -Konuştukları dilin filolojik yapısı ile bıraktıkları eserler Sümerlerin Orta Asya kökenli olduğunu ortaya koymuştur.

    -Güney Mezopotamya'ya yerleşen Sümerler sulama kanalları ve barajlar yaparak yaşadıkları toprağı ta¬rıma elverişli hale getirmişlerdir.

    -Tarihdeki ilk şehir devletlerini (siteleri) kurmuşlar¬dır.

    -Sümer kralları rahip kral özelliğini göstermişlerdir.

    -Sümerler, Mezopotamya uygarlığının kurucusu olmuşlardır. Başlıca buluşları şunlardır; Yazı, tekerlek, 60 tabanlı sayı sistemi, çemberin 360° oluşu, tarihteki ilk güneş ve ay takvimleri, yıldızların burçlara ayrılması. Tarihin ilk yazılı destanları olan Gılgamış ve Yaradılış destanlarını yazmışlar, damga ve silindir şeklindeki mühürleri ve çömlekçi çarkını icat etmişlerdir.

    -Urgakina, rahiplerin sömürüsüne karşı tarihin ilk ihtilalini gerçekleştirdi ve bunun son¬rasında tarihin ilk yazılı kanunlarını yaptı. Bu kanunlarda özel mülkiyeti koruyucu hükümlere yer verdi.

    -Ziggurat adı verilen tapınaklar yaparak, bunları okul, depo ve rasathane olarak kullanmışlardır.

    -Ekonomik yaşam tarıma dayanmıştır. İhtiyaç duydukları madenleri almak içinde dış ticaret yönelmişlerdir.

    -Öldükten sonra yaşamın devamına inanmadıklarından mezarlara eşya koymamışlardır.

    -Bir süre Akadların egemenliğinde yaşadılar. Egemenliklerini yeniden kazandıkları bu dönemde de Elamların saldırısıyla karşılaştılar ve bağımsızlıklarını kaybettiler.

    (01 fb 1907, 12 Mart 2008 Çarşamba, 10:40:21)
  6. İ.Ö. 4. binyılın ikinci yarısından 2. binyılın başlarına kadar Aşağı Mezopotamya'da yaşamış bir kavim.

    Sümerler, Aşağı Mezopotamya'nın yerli halkı değildir. Mezopotamya'ya ne zaman ve nereden geldikleri kesin olarak bilinememektedir. Kimi araştırmacılara göre deniz, kimi araştırmacılara göre karayoluyla geldiler. Üzerinde birleşilen tek noktaysa onların doğudan gelmiş bir kavim olduklarıdır. Geliş tarihleri de İ.Ö. 3500-3300 olarak tahmin edilmektedir. Sümerler Mezopotamya'da başlıcaları Ur, Uruk, Lagaş, Lorsa, Eridu vb. olan kent devletleri kurdular. Bunların her biri hem siyasi hem dini lider olan bir kral (lugal) ya da prens (ensi) tarafından yönetilirdi. Her kentin bir koruyucu tanrısı vardı. Sümer dininin üç baştanrısıysa Gök Tanrısı Anu, Rüzgar ve Fırtına Tanrısı Enlil ve Toprak Tanrısı Enkin'di. Enkin aynı zamanda Sümer kavminin koruyucusuydu. Kent devletleri sürekli olarak birbirleriyle mücadele ettiler. İ.Ö. 2350 dolayında Akad Kralı Sargon, Sümerler'in ülkesini istila ederek onları egemenliği altına aldı. Ancak Akadlar Sümer uygarlığını büyük ölçüde benimsediler ve böylece bir Akad-Sümer Krallığı ortaya çıkmış oldu. Akad Krallığı'nın Gutiler tarafından yıkılması üzerine Sümerler yeniden bağımsızlıklarını kazandılar (İ.Ö. 2030 dolayları). Bu dönemde hüküm süren II. ve III. Ur sülaleleri Sümerlere parlak bir devir yaşattılar. Sümer kentleri İ.Ö. 1900-1800'lerde Amurruların ve Kenanların akınları sonucu yavaş yavaş ortadan kalktı. Sümerler Mezopotamya'da hiçbir zaman güçlü bir devlet kuramadılar. Topraklarını da fazla genişletemediler. Oysa yarattıkları uygarlığın etkileri yalnızca İlk Çağ Ön Asya halklarını etkilemekle kalmadı, Anadolu, Suriye-Filistin ve Mısır üzerinden Batı'ya yayılarak günümüze kadar ulaştı. Dönemlerinin en uygar kavimlerinden biri olan Sümerler daha Mezopotamya'ya göçtükleri yıllarda maden işlemeyi, çanak-çömlek yapmayı biliyorlardı. Kanallar açarak bataklık olan toprağı kuruttular. Setler yapıp ırmakların taşmasını önlemeye çalıştılar. Yaygın bir sulama sistemi kurdular. Buğday ve çeşitli tahıllar, hurma, zeytin vb. yetiştirdiler. Zeytinden zeytinyağı elde ettiler. Besledikleri hayvanların yünlerinden kumaş dokudular. Gereksinim duydukları kereste, değerli taşlar, mermer gibi ülkelerinde bulunmayan maddeleri dışarıdan getirttiler. Bu nedenle ticaret çok gelişti. Sümerlerin ticaret ve toplum hayatını düzenlemek için koydukları yasalar sonraları öbür İlk Çağ kavimlerince de kullanıldı. Mimaride kubbe ve kemeri ilk kullananlar da onlardır. Yapılarını güneşte kurutulmuş tuğladan yaptılar. Kentleri belli bir plana göre kurulmuştu. "Ziggurat" adı verilen çok katlı piramitleri mimarlık alanındaki gelişmişliklerinin ilginç bir örneğidir. Dünyanın ilk yazısı İ.Ö. 3100'lerde bulunan Sümer çiviyazısıdır. Böylece Sümerler aynı zamanda tarih çağını başlatan kavim oldular. Bu yazı ve Sümer dili, Sümerlerin ortadan kalkışından sonra da yaşamaya devam etti. Orta Çağ'da Latincenin Avrupa'daki klasik bir dil olması gibi İlk Çağ'da da Sümerce bütün halklar tarafından klasik bir dil olarak benimsenip kullanıldı. Sümerler ayrıca yılın 360 gün olarak gösterildiği bir de takvim yapmışlardı.
    (01 fb 1907, 17 Nisan 2011 Pazar, 13:37:58)



Bu başlığın linki: BU KONUDA BİLGİ EKLEMEK İSTİYORUM


27/07/2005 - 24/05/2012

tamamen eglence amaciyla yapilmi$ olan bizarpedia.com'da yer alan tum icerik bilgi amaclıdır. Bu bilgiler, doğru, guncel ve tam olarak duşunulmemelidir. Hukuki yada tıbbi acıdan yada diğer profesyonel hizmetlerden biri tarafından verilen danışmanlık yada tavsiye niteliğindeki bilgiler ile bir tutulmamalıdır.Bu sitede yer alan bilgilerin sorumluluğu yazarlarına aittir. Telif hakkı ihlali yapıldığını duşunduğunuz bilgi varsa, bu ihlali, admin@bizarpedia.com adresini kullanarak site editorlerine iletebilirsiniz.
tum haklari saklidir
copyright©biz@rpedia.com
haber altın fiyatları canlı maç skorları sitemap
Add to Google

hit tracker

Derlenme Süresi: 0.47588 sn.