Quantcast
Bosna Hersek - Bizarpedia, bilgi kaynağı
aç/kapa artema

  BOSNA HERSEK

  1. Eskiden Yugoslavya'nın altı cumhuriyetinden biriydi. Makedonya'nın Kuzeyinde dağlık bir bölgede yer alır. Adriyatik Denizi'ne açılan 20 Kilometre genişliğinde bir koridorla açılan kıyısı vardır. Başlıca geçim kaynağı tarım ve madenciliktir. Başkenti Sarajevo'dur*. 1463'de Bosna ve 1465'de Hersek Osmanlı Devleti'ne bağlandı. Bölgede yaşayan Boşnaklar Müslümanlığı benimsediler. 6 Ekim 1908 tarihinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından ilhak edildiler. Bölgede Boşnaklarda'dan başka Sırplar ve Hırvatlar da yaşamaktadır.
    (kedimi7ler, 02 Aralik 2005 Cuma, 04:11:55)
  2. (bkz: İvo andriç)
    (bkz: goran bregoviç)
    (bkz: emir kusturica)

    (bir kalem bir pergel bir de cikolata alacagim, 28 Agustos 2006 Pazartesi, 00:15:34)
  3. Bosna-Hersek in bilinen tarihi, Hint-Avrupa menşeli İlliryalılarla başlar. Bölge Romalılar tarafından ele geçirilince, Panoonia eyaletinin İllyricum bölümüne bağlandı. Slavlar bölgeye M.S. 7. asırda gelmeye başladılar. 961 den sonra Bosna, Sırbistan ın diğer bölümlerinden ayrıldı. Bağımsız siyasi ve coğrafi bir birim olarak kabul edildi.

    Bölgeye ilk Türk akınları 1386 senesinde başladı. Bu sırada Bosna tahtında Beşinci Tvartko bulunuyordu. Kosova Savaşında Sırpların mağlubiyeti ve ardından Üsküp ün fethi Bosna nın durumunda önemli değişikliklere sebep oldu. Son kral Stefan Tomeseviç Bosna da yaşayan kalabalık Bogomil mezhebine bağlı olanlara Papanın isteği doğrultusunda adil davranmayınca, Fatih Sultan Mehmed Han bölgeyi rahatlıkla Osmanlı topraklarına dahil etti.

    Slav, Hırvat ve Avar karışımı olan Boşnaklar 10. asırda Bogomil mezhebine bağlıydılar. Teslisi ve Hazret-i İsa nın tanrının oğlu olduğunu kabul etmeyen inançları yüzünden uzun süre çevredeki diğer Hıristiyanların baskısı altında kaldılar. İnançları yüzünden, bölge Osmanlılar tarafından fethedilince, kolayca İslamiyeti seçerek Müslüman oldular. Anadolu dan gelen dervişler yoluyla İslamiyet bölgede hızla yayıldı.

    Bosna, Osmanlı yönetimine geçince bir sancak haline getirildi. Kanuni Sultan SüleymanHan zamanında Macaristan da kalan kuzey toprakları da fethedilince eyalet statüsüne alındı. Bosna eyaletine atanan ilk beylerbeyi Gazi Ferhad Paşa oldu. 19. asırdaki gelişmeler ve Osmanlı İmparatorluğunun batıda aldığı yenilgiler, Bosna eyaletini önemli ölçüde etkiledi.

    1827 de ilk ıslahatı gerçekleştiren ve gönüllü Yeniçeri Ocağını kaldıran Beylerbeyi Abdurrahman Paşa, güçlü bir askeri örgüt kurdu. Eğitim ve öğretim işlerini yürütmekle vazifeli maarif müdürlüğü kuruldu. Bu aynı zamanda Osmanlı Devletinde ilk maarif müdürlüğüydü. 1976 da Hersek ayrılarak önce mutasarrıflık, daha sonra da iki sancaklı küçük vilayet oldu. 1878 de yapılan Berlin Antlaşması ile Bosna nın Avusturya-Macaristan ın denetimine bırakılmasıyla büyük bir bunalım patlak verdi.

    Resmen Osmanlı Devletine bağlı kalmasına rağmen, Berlin Antlaşmasına dayanarak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Bosna-Hersek i işgal etti ve eyaletin yönetim hakkını ele geçirdi. İkinci Meşrutiyetin ilanından faydalanan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu bölgeyi 7 Ekim 1908 tarihli bir kararname ile kendi topraklarına ilhak etti. İlhak kararı Rusya, Sırbistan, Osmanlı İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında çok yönlü bunalıma sebep oldu.

    Avusturya-Macaristan yönetiminde, yeni anayasayla seçmenler üç seçim grubuna ayrıldı. Her grupta Ortodoks, Katolik ve Müslümanlar için sabit oranda sandalye belirlendi. Bu durum Sırp milliyetçiliğinin tepkisine sebep oldu ve gerginlik 28 Haziran 1914 te Avusturya Arşidükü (veliaht) Franz Ferdinand ın Saraybosna da Bosnalı bir Sırp öğrenci tarafından öldürülmesine kadar vardı. Bu olay da Birinci Dünya Savaşınin başlangıcıdır.

    Bosna-Hersek 26 Ekim 1918 de Sırp, Hırvat ve Sloven krallığının bir parçası olarak Sırbistanla birleştirildi. İkinci Dünya Savaşına kadar bu krallığın parçası olan Bosna-Hersek, 1946 da Yugoslavya yı meydana getiren altı halk cumhuriyetinden biri oldu. Nüfusun çoğunluğunu meydana getiren Müslümanlar kökenlerine rağmen Sırp ve Hırvat milliyetinden olarak anılmayı kabul etmediler. 1971 de Yugoslavya Devlet Başkanı Tito, Müslümanlara ulus statüsü tanıdı ve Bosna-Hersek te büyük "M" ile yazılan Müslüman kelimesi sadece din değil, bir milliyetin de adı oldu.

    Yugoslavya da 1980 senesinde Tito nun ölümüne kadar durulmuş olan etnik ve dini çatışmalar yeniden alevlendi. Sovyetler Birliği ve doğu bloku ülkelerinde başgösteren reform süreci, Yugoslavya da da büyük değişikliklere sebep oldu. 1991 de Anayasanın öngördüğü şekilde devlet başkanlığının, federasyon meydana getiren Hırvatistan a geçmesi lazımken, Sırbistan, eski Yugoslavya nın mirasçısı olarak tek başına sahip çıkması ülkede tam bir iç savaşa girmesine sebep oldu. Hırvatistan ve Slovenya nın bağımsızlık kararı, Sırbistan yönetimi tarafından kabul edilmedi. Kanlı çarpışmalar AT ve Almanya nın yoğun baskıları neticesinde sona erdirildi.

    Bosna-Hersek te 1990 senesi sonlarında yapılan seçimleri kazanarak devlet başkanlığına gelen Aliya İzzet Begoviç, Mart 1992 de bir referandumla bağımsızlığını ilan etti. Bunun üzerine Bosna-Hersek Sırplı milislerin yoğun saldırısına maruz kaldı. Bölgeye insani yardım ulaştırmak için bulunan Birleşmiş Milletler askerleri birçok katliama göz yummaktadır. Bosna-Hersek Başbakanı Hakkı Turayliç, Birleşmiş Milletlere ait arabadan indirilerek Sırplar tarafından öldürülmesi, büyük tepkilere sebep oldu.

    (zerodot, 29 Haziran 2007 Cuma, 16:02:52)
  4. Güneydoğu Avrupa'da, Balkan Yarımadası'nda devlet. Başlıca kentleri: Mostar, Banya Luka, Zenica, Tuzla. Yüzey şekilleri: Kabaca üçgen biçiminde dağlık bir bölgede (Dinar Alpleri) yer alır, akarsu açısından zengindir (Sava ve Neretva ırmakları ile bunların kolları). Verimli vadiler-ovalar, dağ gölleri, yapay göller öteki yüzey şekillerini oluşturur. Karasal iklim egemendir (batıda Akdeniz etkisi, Adriyatik kıyıları). Yarısı ormanlık alandır. Toplum yapısı, ekonomi: Halkın % 39.5'u Müslüman Boşnak, %32'si Sırp, %18.4'ü Hırvat, özgür cemaatlerle çeşitli dinler, nüfusun geri kalanını oluşturur. Ekilebilir toprakların 1/4'ü tarıma elverişli, otlaklar, tahıl ve tütün üretimi, meyvecilik (erik rakısı), koyunculuk, sanayi kuruluşları, en büyük çelik merkezi (Zenica), maden zenginlikleri. 4 üniversite, Bilim ve Sanat Akademisi. Tarih: Bölge, tarih sahnesine Roma döneminde çıktı. 7. yüzyılda bölgeye gelen Slavların denetimine girdi. Macar topraklarına katıldı (960). Osmanlı egemenliği (1463-1878), Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yönetimi (1918'e kadar), Yugoslavya toprağı oldu (1918-1945). 2. Dünya Savaşı sonrasında federal cumhuriyet haline dönüştürüldü. Yugoslavya'nın parçalanma sürecine girmesiyle birlikte önce Slovenya sonra Hırvatistan'ın bağımsızlığını kazanması (1991), Bosna-Hersek'in de bağımsızlığını duyurmasına yol açtı. Bağımsızlık kararı önce Türkiye (Şubat 1992) sonra da AT'ca tanındı (Nisan 1992). Bu kararı tanımak istemeyen Sırplar ülkeye karşı yoğun bir saldırıya geçtiler; yaklaşık 200 bin kişi öldürüldü, 100 binden fazla insan kamplarda tutsak edildi, milyonlarca insan da göçe zorlandı. BM'nin Sırplara ambargo uygulama ve müdahale kararına karşın Müslümanlara uygulanan soykırım sürüp gitti ve ülkenin geleceğini belirsizlikler içinde bıraktı (1993).
    (01 fb 1907, 11 Ocak 2010 Pazartesi, 19:02:45)



Bu başlığın linki: BU KONUDA BİLGİ EKLEMEK İSTİYORUM



27/07/2005 - 21/09/2018

tamamen eglence amaciyla yapilmi$ olan bizarpedia.com'da yer alan tum icerik bilgi amaclıdır. Bu bilgiler, doğru, guncel ve tam olarak duşunulmemelidir. Hukuki yada tıbbi acıdan yada diğer profesyonel hizmetlerden biri tarafından verilen danışmanlık yada tavsiye niteliğindeki bilgiler ile bir tutulmamalıdır.Bu sitede yer alan bilgilerin sorumluluğu yazarlarına aittir. Telif hakkı ihlali yapıldığını duşunduğunuz bilgi varsa, bu ihlali, admin@bizarpedia.com adresini kullanarak site editorlerine iletebilirsiniz.
tum haklari saklidir
copyright©biz@rpedia.com
firma rehberi Altın, Gümüş ve Döviz haber canlı maç skorları canlı tv izle Commodity sitemap
Add to Google

hit tracker

Derlenme Süresi: 0.25689 sn.